By George T. Calaor
The guns spoke first
but not the truth
for truth was buried
in fields long starved
of justice.
People’s heroes fell
where sugarcane
once grew sweet
now bitter
with the memory
of blood and silence.
Before the rifles
there was hunger.
A nation fenced
by haciendas
and hollow
promises
landless hands
tilling wealth
they will never own
while power feasts
behind walls
of law and steel.
Call it “encounter”
call it “security”
but words cannot bleach
the stain of grief
for every body tagged
and numbered
in reports
a mother counts
the cost
in sleepless
nights.
“This is the cycle
carved into our soil…”
Injustice breeds resistance
resistance meets the gun
villages are made
haven of terror…
the poor are
displaced….
and history reloads
for another generation.
But the earth of Negros
does not ask for war
it cries for land, for dignity
and for truth unchained
and until justice roots
deeper than fear…
this land will keep
remembering
and rising
in revolt.
- •••••••••••
NEGROS: ANG LUPA AY HINDI NAKAKILIMOT
Nauna ang putok
hindi ang katotohanan
sapagkat ito ay ibinaon
sa lupang pinagkaitan
ng hustisya.
Mga bayani
ng mamamayan
bumagsak sa bukiring minsang nagpatamis
ng tubo—ngayon ay pinapait ng alaala
ng duguang katahimikan.
Bago ang mga riple
gutom ang naghahari.
Isang bayang binakuran ng asyenda at hungkag na pangako–mga kamay na naglilinang ng lupang hindi kanila–nag-aararo
ng kayamanang
hindi nila aanihin.
Kapangyarihan ay
despotiko at pasistang
namimihasa
dahas ay itinuring
bakal na batas.
Tawagin man nila itong
“engkwentro,”
“seguridad…”
hindi kayang takpan
ng salita ang hapdi
ng pagdadalamhati.
Sa bawat bilang
ng bangkay na ibinubuwal
may inang
naglalamay
sa gabing
walang hanggan
binabaybay ang dilim
na walang katiyakan.
Ito ang siklong
inukit sa ating lupa
ang ikinait
na katarungan
ay nagluluwal
ng paglaban…
at ang paglaban
ay salubungan
ng bala ng manunupil
at nagpapalaya.
Ang mga baryo ay
ginagawang pugad
ng takot at lagim
ang mga maralita
animoy mga pesteng
itinataboy at
pinatatahimik.
at ang kasaysayan
ay muling isinusulat
sa dugo ng susunod
na salinlahi.
Ngunit hindi digmaan
ang hinihingi
ng lupa ng Negros.
Hangad nito ay dangal
at mapagpalayang katotohanan.
At hangga’t ang hustisya
ay hindi nag-uugat
nang higit pa sa takot
ang lupang ito
ay hindi titigil…
hindi lilimot at
walang humpay
na babangon…
magrerebolusyon!
